Python bài 22: Kết nối MySQL và CRUD có transaction
- 18-10-2026
- Toanngo92
- 0 Comments
Giáo trình Python miễn phí · Chương 11/12: HTTP và cơ sở dữ liệu · Bài 22/24.
Mục lục
Mục tiêu bài học
Kết nối database học riêng, dùng truy vấn có tham số và commit/rollback đúng lúc.
Chuẩn bị môi trường học
Cần MySQL Server, database học riêng và tài khoản có quyền trên database đó. Dùng công cụ quản trị MySQL tạo hvc_python_demo rồi cấp quyền cần thiết cho tài khoản học. Không dùng database production. Cài driver bằng python -m pip install mysql-connector-python.
Khai báo biến môi trường HVC_DB_HOST, HVC_DB_USER, HVC_DB_PASSWORD, HVC_DB_NAME cho terminal chạy mã. Đặt HVC_DB_NAME=hvc_python_demo. Không đăng mật khẩu vào mã hoặc Git. Ví dụ dùng bảng demo riêng, không dùng tên bảng dữ liệu thật.
Kết nối, cursor và transaction
Connection quản lý phiên làm việc và transaction; cursor thực hiện SQL và lấy kết quả. CREATE TABLE có quy tắc commit riêng trong MySQL, nên ví dụ chuẩn bị bảng trước phần CRUD và không coi rollback sẽ hủy được DDL.
import os
import mysql.connector
config = {
"host": os.getenv("HVC_DB_HOST", "127.0.0.1"),
"user": os.environ["HVC_DB_USER"],
"password": os.environ["HVC_DB_PASSWORD"],
"database": os.environ["HVC_DB_NAME"],
"connection_timeout": 5,
}
if config["database"] != "hvc_python_demo":
raise ValueError("Chỉ chạy ví dụ trong database học hvc_python_demo")
connection = mysql.connector.connect(**config)
cursor = None
try:
cursor = connection.cursor(dictionary=True)
cursor.execute("""
CREATE TABLE IF NOT EXISTS hvc_hoc_vien_demo (
id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
ten VARCHAR(100) NOT NULL,
diem DECIMAL(4, 2) NOT NULL
) ENGINE=InnoDB
""")
connection.commit()
cursor.execute(
"INSERT INTO hvc_hoc_vien_demo (ten, diem) VALUES (%s, %s)",
("Nguyễn An", 8.0),
)
hoc_vien_id = cursor.lastrowid
cursor.execute(
"UPDATE hvc_hoc_vien_demo SET diem = %s WHERE id = %s",
(9.0, hoc_vien_id),
)
cursor.execute(
"SELECT id, ten, diem FROM hvc_hoc_vien_demo WHERE id = %s",
(hoc_vien_id,),
)
print(cursor.fetchone())
cursor.execute("DELETE FROM hvc_hoc_vien_demo WHERE id = %s", (hoc_vien_id,))
connection.commit()
except Exception:
connection.rollback()
raise
finally:
if cursor is not None:
cursor.close()
connection.close()
Đọc từng thao tác CRUD
INSERT thêm học viên và lastrowid nhận khóa vừa tạo. UPDATE sửa đúng bản ghi bằng id. SELECT lấy bản ghi để đối chiếu; fetchone() trả một hàng hoặc None, còn fetchall() lấy các hàng còn lại và có thể tốn bộ nhớ với kết quả lớn. DELETE ở đây chỉ xóa chính hàng mới tạo trong ví dụ.
Khi thành công, chương trình in dictionary có id phát sinh, tên Nguyễn An và điểm 9.00 (driver trả DECIMAL dạng Decimal). Sau đó hàng demo được xóa và commit, không tích lũy học viên qua mỗi lần chạy. Bảng demo vẫn còn để dùng lại.
Truy vấn có tham số
%s trong cursor.execute là placeholder do driver xử lý, không dùng phép % hoặc f-string để ghép SQL. Truyền dữ liệu ở đối số thứ hai; một giá trị cũng cần tuple như (id,). Tên bảng/cột không truyền như dữ liệu thông thường; nếu cần linh hoạt, chọn từ danh sách tên được phép.
Commit xác nhận thay đổi DML, rollback hủy thay đổi chưa commit trong transaction được hỗ trợ. Bắt Exception ở ranh giới transaction để rollback rồi raise lại không phải nuốt lỗi. Khi vận hành thực còn cần pool kết nối, phân quyền và giám sát lỗi.
Đọc thêm: Kết nối MongoDB bằng PyMongo và CRUD. Đây là chuyên đề bổ sung, không phải điều kiện để hoàn thành phần Python nền tảng.
Lỗi thường gặp và lưu ý
- Thiếu WHERE trong UPDATE/DELETE có thể ảnh hưởng toàn bảng; xác định phạm vi trước khi chạy.
- Không đưa nội dung người dùng vào SQL bằng f-string. Chỉ chạy ví dụ trong database học riêng.
Ghi nhớ
Tách cấu hình bí mật, dùng tài khoản đúng quyền, truy vấn có tham số và quản lý transaction. Ví dụ chỉ thêm rồi xóa hàng mới tạo trong bảng demo.

