Giáo trình Python miễn phí · Chương 5/12: Dictionary, set và lựa chọn cấu trúc · Bài 09/24.

Mục tiêu bài học

Biểu diễn thông tin có tên trường, thêm sửa xóa và truy cập an toàn khi dữ liệu thiếu khóa.

Từ vị trí sang tên trường

List phù hợp chuỗi phần tử; dictionary phù hợp ánh xạ khóa sang giá trị. Một học viên có tên, điểm và trạng thái nên biểu diễn bằng các trường rõ nghĩa thay vì nhớ rằng phần tử số 0 là tên, số 1 là điểm.

Khóa dictionary phải hashable, thường dùng chuỗi, số hoặc tuple có các thành phần hashable. Khóa là duy nhất; gán lại cùng khóa sẽ thay giá trị cũ. Dictionary giữ thứ tự chèn trong Python hiện đại, nhưng nó không truy cập bằng chỉ số như list.

hoc_vien = {"ten": "An", "diem": 8}
hoc_vien["lop"] = "PY01"
hoc_vien["diem"] = 9
print(hoc_vien["ten"])
print(hoc_vien.get("email", "Chưa cập nhật"))
for khoa, gia_tri in hoc_vien.items():
    print(khoa, gia_tri)
print("diem" in hoc_vien)

Kết quả:

An
Chưa cập nhật
ten An
diem 9
lop PY01
True

Truy cập bắt buộc và tùy chọn

d["khoa"] phù hợp khi khóa bắt buộc tồn tại; thiếu khóa sẽ gây KeyError để phát hiện dữ liệu không đúng cấu trúc. d.get("khoa", mac_dinh) phù hợp cho trường tùy chọn. Nếu None cũng là một giá trị hợp lệ, kiểm tra "khoa" in d để phân biệt thiếu khóa với khóa có giá trị None.

keys(), values(), items() cung cấp góc nhìn lên khóa, giá trị và các cặp. pop(khoa, mac_dinh) vừa lấy vừa xóa; update() cập nhật từ một mapping khác. Khi dữ liệu lồng nhau, hãy kiểm tra từng tầng thay vì giả định mọi bản ghi đều có cùng cấu trúc.

lop_hoc = {
    "ma_lop": "PY01",
    "hoc_vien": [
        {"ten": "An", "diem": 8},
        {"ten": "Bình", "diem": 6},
    ],
}
ten_dat = [hv["ten"] for hv in lop_hoc["hoc_vien"] if hv["diem"] >= 7]
print(ten_dat)
print({hv["ten"]: hv["diem"] for hv in lop_hoc["hoc_vien"]})

Kết quả:

['An']
{'An': 8, 'Bình': 6}

Sao chép và dữ liệu từ bên ngoài

Dictionary cũng mutable. copy() chỉ sao chép nông, nên danh sách học viên bên trong có thể vẫn dùng chung. Với dữ liệu từ API hoặc JSON, kiểm tra kiểu và các khóa bắt buộc trước khi sử dụng. Kiểm tra có khóa không đồng nghĩa giá trị ở đó là số hợp lệ.

Lỗi thường gặp và lưu ý

• {} là dictionary rỗng, không phải set rỗng.
• Không thêm hoặc xóa khóa trong khi đang duyệt trực tiếp dictionary đó; duyệt bản sao khóa hoặc tạo dictionary mới.

Ghi nhớ

Dictionary giúp dữ liệu tự mô tả bằng tên trường. Chọn truy cập bắt buộc hoặc tùy chọn theo yêu cầu, và kiểm tra rõ cấu trúc dữ liệu lồng nhau.

Tài liệu đối chiếu

• Tài liệu Python chính thức